Szlak Tatarski na Podlasiu: gdzie nocować i jak zaplanować trasę
Szlak Tatarski łączy Sokółkę z Bohonikami i Kruszynianami, gdzie stoją drewniane meczety i mizary uznane za Pomnik Historii. Zielony szlak ma 57 km, czyli około 15 godzin marszu, więc pieszo to wyprawa na dwa dni. Autem objedziesz najważniejsze miejsca w jeden dzień. Najwygodniej nocować w Sokółce, skąd do Bohonik jest około 8 km.
Tatarska historia Podlasia to meczety, mizary i wsie, w których od XVII wieku mieszkają polscy Tatarzy. Najważniejsze z nich łączy Szlak Tatarski, a jego zielony, pieszy wariant zaczyna się w Sokółce. Jeśli planujesz wyprawę, noclegi w Sokółce dają dobry punkt startu: z centrum miasta do Bohonik jest około 8 km.
Dwie różne trasy pod jedną nazwą
Pod tą samą nazwą kryją się dwie różne trasy i warto wiedzieć, o którą chodzi:
| Trasa | Przebieg | Dla kogo |
|---|---|---|
| Szlak Tatarski Duży, zielony | 57 km: Sokółka, Bohoniki, Kruszyniany | piesi i rowerzyści |
| Szlak Tatarski Mały, niebieski | 19 km: Kruszyniany, Józefowo, Waliły Stacja | piesi |
| Szlak kulturowo-przyrodniczy z certyfikatem POT | Białystok, Supraśl, Krynki, Kruszyniany, Bohoniki, Sokółka i inne miejscowości | zwiedzający samochodem |
Znakowane szlaki piesze opisuje Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej, który razem ze Stowarzyszeniem Przyjaciół Puszczy Knyszyńskiej „Wielki Las” jest ich autorem. Szlak kulturowo-przyrodniczy dostał w 2006 r. certyfikat Polskiej Organizacji Turystycznej i obejmuje więcej miejscowości, także poza Puszczą Knyszyńską.
Przebieg zielonego szlaku z Sokółki
Zielony Szlak Tatarski Duży prowadzi przez te miejscowości:
- Sokółka, Szyszki i Bohoniki,
- Stara Kamionka, Wierzchlesie i Talkowszczyzna,
- Sosnowik, Nowa Świdziałówka i Górany,
- Nietupa, Sanniki i Kruszyniany.
Według pomiaru na mapie OpenStreetMap trasa ma 56,5 km, a jej przejście zajmuje około 15 godzin i 418 m podejść. To zdecydowanie za dużo na jeden dzień marszu, dlatego piesi zwykle dzielą szlak na dwa etapy.
Bohoniki: meczet i mizar
Drewniany meczet w Bohonikach pochodzi z drugiej połowy XIX wieku. Podczas prac w 2006 r. odkryto na nim datę 1873, a świątynia w tym miejscu pojawia się w źródłach od 1717 r. Obok leży mizar, czyli cmentarz muzułmański, z najstarszym zachowanym nagrobkiem z 1796 r. Takie dane podaje Narodowy Instytut Dziedzictwa.
W 2019 r. w Bohonikach utworzono pierwszy w województwie podlaskim park kulturowy, który chroni meczet, mizar i ich otoczenie. Meczet jest dostępny dla zwiedzających, ale godziny w różnych źródłach się różnią, więc przed przyjazdem potwierdź je telefonicznie u opiekuna.
Kruszyniany: najstarszy meczet w Polsce
Muzułmański Związek Religijny nazywa drewniany meczet w Kruszynianach najstarszym w Polsce. Powstał po 1679 r., prawdopodobnie w XVIII wieku, pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1782 r., a gruntowny remont przeszedł w 1846 r. Tutejszy mizar sięga drugiej połowy XVII wieku, a najstarsza inskrypcja pochodzi z 1769 r.
Zasady zwiedzania według strony wspólnoty w Kruszynianach:
- Godziny: od maja do końca września 9:00-19:00, poza sezonem po telefonicznym umówieniu z przewodnikiem.
- Bilety: 15 zł dla dorosłych, 10 zł dla dzieci i młodzieży, 10 zł od osoby w grupie od 20 osób.
- Przed wejściem zdejmuje się buty.
- W środku nie wolno robić zdjęć, słuchać muzyki ani pić alkoholu.
Oba zespoły, meczety i mizary w Bohonikach i Kruszynianach, zostały w 2012 r. uznane za Pomnik Historii. To jedno z najcenniejszych miejsc na mapie Podlasia.
Plan trasy z noclegiem w Sokółce
Odległości samochodem są krótkie. Z centrum Sokółki do Bohonik jest około 8 km, czyli kilkanaście minut jazdy, a do Kruszynian około 37 km, czyli około 45 minut. Tak można ułożyć wyprawę:
| Wariant | Plan | Nocleg |
|---|---|---|
| Jeden dzień autem | Sokółka, Bohoniki, Kruszyniany i powrót do Sokółki | noc przed wyjazdem albo po powrocie |
| Dwa dni autem | dzień 1: Sokółka i Bohoniki; dzień 2: Kruszyniany i spacer niebieskim szlakiem | jedna noc w Sokółce |
| Cały zielony szlak pieszo | 57 km w dwóch etapach, start w Sokółce | noc przed startem, drugi nocleg i transport z Kruszynian do ustalenia wcześniej |
Idąc pieszo, zaplanuj powrót z Kruszynian przed wyruszeniem, bo szlak nie jest pętlą. Przy wariancie samochodowym zostaje czas na spokojne zwiedzanie i obiad.
Jak zachować się w meczecie
Meczety w Bohonikach i Kruszynianach to czynne miejsca modlitwy, a nie tylko zabytki. Kilka zasad ułatwi wizytę:
- zdejmij buty przed wejściem,
- zachowaj ciszę i stosowny strój,
- nie rób zdjęć tam, gdzie jest to zabronione, jak we wnętrzu meczetu w Kruszynianach,
- zapytaj przewodnika, jeśli nie wiesz, gdzie możesz wejść.
Nocleg na Szlaku Tatarskim: dlaczego w Sokółce
Sokółka to naturalna baza wypadowa: tu zaczyna się zielony szlak, do Bohonik jest kilkanaście minut, a w mieście jest też Sanktuarium Najświętszego Sakramentu. Pobyt łatwo więc połączyć z wizytą w sanktuarium, o której piszemy w tekście nocleg dla pielgrzymów.
W Bakunówce mamy pokoje z łazienkami od 150 zł za dobę, a na miejscu działa restauracja z domowymi obiadami. Po całym dniu na trasie zjesz i odpoczniesz w jednym miejscu. Pokoje i ceny znajdziesz na stronie pokoje do wynajęcia, a przy wyjeździe z kilkoma osobami zajrzyj do tekstu tani nocleg, w którym przeliczamy ceny pokoi na osobę.
Wycieczki mogą zwiedzać meczet w Kruszynianach po niższej cenie biletu, gdy grupa liczy co najmniej 20 osób. Jak zorganizować pobyt takiej wycieczki, opisujemy w tekście nocleg dla grupy, a ogólne zasady wyboru miejsca w poradniku jak wybrać nocleg.
Szukasz noclegu w Sokółce?
Pokoje od jednoosobowych po pięcioosobowe i studio, każdy z własną łazienką. Zadzwoń, a sprawdzimy wolny termin.
Najczęstsze pytania
Gdzie zaczyna się Szlak Tatarski i ile ma kilometrów?
Znakowany Szlak Tatarski Duży zaczyna się w Sokółce i kończy w Kruszynianach. Ma 57 km i prowadzi przez Bohoniki. Z Kruszynian wychodzi też Szlak Tatarski Mały, który ma 19 km i kończy się w Waliłach Stacji.
Jakim kolorem jest oznaczony Szlak Tatarski?
Duży szlak z Sokółki do Kruszynian jest oznaczony kolorem zielonym, a Mały szlak z Kruszynian do Walił Stacji kolorem niebieskim. Duży szlak jest dostępny także dla rowerzystów.
Czy Szlak Tatarski da się zrobić w jeden dzień?
Autem tak: z Sokółki do Bohonik jest około 8 km, a z Bohonik do Kruszynian około 37 km. Pieszo cały zielony szlak to około 15 godzin marszu, więc lepiej rozłożyć go na dwa dni z noclegiem.
Ile jest z Sokółki do Kruszynian i Bohonik?
Samochodem z centrum Sokółki do Bohonik jest około 8 km, czyli kilkanaście minut jazdy. Do Kruszynian jest około 37 km, czyli około 45 minut. To przybliżone odległości do centrów wsi.
Czy meczet w Kruszynianach można zwiedzać i ile kosztuje wstęp?
Tak. Według strony wspólnoty od maja do końca września meczet jest otwarty w godzinach 9:00-19:00, a poza sezonem po telefonicznym umówieniu z przewodnikiem. Bilet kosztuje 15 zł dla dorosłych, 10 zł dla dzieci i młodzieży oraz 10 zł od osoby w grupie od 20 osób.
Czy meczet w Bohonikach jest otwarty dla turystów?
Tak, meczet jest dostępny dla zwiedzających. Godziny w różnych źródłach się różnią, dlatego przed przyjazdem zadzwoń do opiekuna meczetu i potwierdź, kiedy można wejść.
Jak się zachować w meczecie?
Przed wejściem zdejmij buty. W meczecie w Kruszynianach nie wolno robić zdjęć, słuchać muzyki ani pić alkoholu. Zachowaj ciszę i stosowny strój, bo to czynne miejsce modlitwy.
Gdzie nocować na Szlaku Tatarskim?
Najwygodniej w Sokółce, gdzie zaczyna się zielony szlak i skąd do Bohonik jest około 8 km. W Bakunówce mamy pokoje z łazienkami od 150 zł za dobę i restaurację z domowymi obiadami, więc po trasie zjesz i odpoczniesz w jednym miejscu.